Waarom is het dat ik dit toch nog moeilijk vind ?

Bij mijn geboorte kreeg ik de achternaam Ollebek en toen ik in 1994 ging trouwen nam ik de naam van mijn man aan en werd ik Sandra Sneevliet. Eerst vond ik dat best wel gek om van de ene op de andere dag op mijn werk de telefoon op te nemen met “Goedemorgen met Sandra Sneevliet”. En dan went het en is het gewoon je achternaam geworden. 

Maar …. toen mijn man overleed wilde ik heel graag “gewoon” Sneevliet blijven heten, als eerbetoon aan hem en omdat ik gewoon voor altijd zo had willen blijven heten. Dat lijkt toch geen probleem, maar bij het verlengen van mijn rijbewijs en ID-bewijs kon ik alleen een “weduwe van” vermelding krijgen. En laat ik nu net een enorme afkeer hebben tegen het woord “weduwe”. Het klinkt in mijn oren als donker en zwart. Veel beter vind ik de benaming “bij leven getrouwd geweest met” (heb ik zelf verzonnen).

Ik wilde dat dus niet de “ weduwe van”-vermelding.  Je bent, als je echtgenoot/echtgenote overlijdt ook meteen ongehuwd. Ook dat wilde ik niet maar goed. 

Op mijn nieuwe rijbewijs en ID-bewijs staat dus Ollebek. 

Nu ging ik van de week een pakje ophalen en moest mijn ID-bewijs laten zien. “Mevrouw … dit klopt niet, er staat een andere naam op uw pakje …. “  oefff …. tsja … met lichte twijfeling in mijn stem zei ik “ ehh ja dat klopt, op het pakje staat mijn mansnaam en op mijn ID-bewijs mijn meisjesnaam.” De meneer achter de toonbank bleef me aankijken. Ik voelde dat ik iets moest gaan uitleggen. “Mijn man is overleden en ik wilde heel graag zijn naam houden vandaar”. De meneer achter de toonbank schrok een beetje. “Sorry”, zei ik. “Nee, mevrouw ik moet sorry zeggen, het spijt me dat u dat moest uitleggen” Met tranen in mijn ogen nam ik het pakje aan en bedankte hem. Waarom is het dat ik dit toch nog zo moeilijk vind na al die jaren ?

Gelukkig staat op mijn bankpas de naam Sneevliet-Ollebek, precies zoals ik het wil, die laat ik gewoon volgende keer erbij zien. ❤️

Van geboortemuisjes naar hemelbedje

Vandaag 20 jaar geleden werd onze derde dochter geboren. We hadden voor haar de mooie naam Lotte gekozen. Maar in plaats van haar naam op een prachtig geboortekaartje te mogen schrijven werd het een rouwkaart. Van geboortemuisjes naar hemelbedje dus.

Net bevallen kon ik me niet goed concentreren op alles wat er geregeld moest worden en vooral de muziek kon ik niet bedenken. Het werd een liedje uit een muziekdoosje en een liedje van Nijntje. Verder kwamen we niet. Pas veel later hoorde ik het liedje “Kapotte engel” wat heel goed vertelde wat er was gebeurd met ons. Ik heb toen de tekst op een mooi vel papier uitgeprint, ingelijst en deze opgehangen naast de foto van onze andere drie dochters❤️


Kapotte Engel:

Tot vorige week

had ik nog mijn dromen

hoe ik met je spelen zou, in het begin

jouw eerste stap

hoever jij zou komen

de plaats die je nemen zou

hier, in ons gezin

 

Kapotte engel, je maakt me machteloos

dit is het leven niet waar ik voor koos

de dokter was hier met zijn prognose

het beeld dat hij achterliet, is troosteloos

als jij me nooit kan zien of horen

wat voor een vader moet ik dan zijn

waarom ben jij ooit geboren

ik weet het antwoord niet op zoveel pijn

 

Wat moet ik nu

wie kan dit veranderen

wie houdt me tegen als ik voor je vlucht

ik ben niet anders dan alle anderen

'k wil een gewoon gezond kindje terug

 

Maar kijk je slaapt nog

met je handjes open

alsof je niets dan goeds van mij verwacht

wie tilt je op, wie leert je lopen

oh, ik moet sterker zijn dan ik ooit dacht

vanaf vandaag zal ik voor je vechten

wie aan jou komt, kind

die komt aan mij

ik heb mijn hart hier bij jou neergelegd

kom maar mijn engeltje, je hoort erbij

kapot engeltje, je bent van mij

 

Een dag als vandaag is zelfs na 20 jaar nog alsof ik in de stroop sta en alles wat moeizamer gaat dan andere dagen maar weet je …. het is oké. Het mag. Vandaag en alle andere geboortedagen van haar ❤️

 

Flux en de steen

Flux houdt veel van zijn vader. Wanneer hij hoort dat zijn vader niet meer beter wordt en doodgaat, staat de wereld van Flux op zijn kop.

In dit verhaal maken kinderen kennis met een lotgenootje, wanneer er een ouder komt te overlijden. De doe-ideeën op het eind van het verhaal geven kinderen de mogelijkheid om op een speelse manier bezig te zijn met de verlieservaring en de bijbehorende emoties, gedachten en gevoelens.

Flux is ook verkrijgbaar in de vorm van een knuffel. Op deze manier krijgt Flux ook buiten het boek een ondersteunende rol.

Geschreven door: Eva van Asperen (speltherapeut, werkzaam binnen haar eigen praktijk voor speltherapie en hulpverlening bij rouw en verlies. www.joukie.nl) en Richard Hattink (internationaal spreker en trainer op het gebied van kinderen en rouw en geestelijk vader van het uitvaartspeelgoed (www.uitvaartspeelgoed.nl)
Illustraties van 
Naomi Spalter

Primair verlies en secundair verlies

Wanneer je iemand verliest noem je dat een primair verlies maar als een domino-effect volgt daar achteraan het secundaire (vaak voor de buitenwereld niet zo zichtbare) verlies of zeg maar verliezen.

Het eerste (primaire) verlies is zichtbaar: bij overlijden wordt er een uitvaart geregeld, is er een samenzijn en wordt er vaak openlijk afscheid genomen (advertentie, rouwkaart, plechtigheid, condoleance) en daarna wacht het begin van het nieuw te starten leven. Dat kan niet anders dan dat dat gebeurt met vallen en opstaan. Het is goed voor iedereen om te weten dat een overlijden (of afscheid van een dierbaar persoon in de vorm van een echtscheiding of verlies van gezondheid of van je baan, waar overigens bij mijn weten nooit een officieel afscheid is, geen advertentie, geen kaart, geen plechtigheid) zoveel meer impact heeft dan “alleen” het feitelijke verlies.

De daaropvolgende verliezen (secundaire) zijn (vaak) nog groter:

Denk aan verlies van vertrouwen (in jezelf maar ook in de toekomst), verlies van inkomen, baan en van financiële zekerheid, verlies van toekomstdromen, verlies van misschien ook wel je huis, verlies van je beste vriend of van vriendschappen, verlies van een stukje van jezelf, verlies van iemand die voor jou zorgde met raad en daad.  Het kost tijd om met deze verliezen om te gaan en het kan niet allemaal tegelijk en toch wordt op een of andere manier verwacht dat je dit na een tijdje “verwerkt” hebt ….. totdat het jezelf overkomt en je ervan schrikt hoezeer een ingrijpende gebeurtenis invloed heeft op je leven.

Geef jezelf de tijd en de ruimte om te wennen aan al het nieuwe wat er op je pad komt en ik hoop dat de mensen om je heen je ook deze ruimte geven.

 

 

Geef jezelf de tijd

Het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend om weer “gewoon” verder te gaan na een ingrijpende gebeurtenis. Het wordt vaak ook zo gezegd “ je moet verder” en dan ook min of meer verwacht om de draad weer zo snel mogelijk op te pakken.

Het zou niet goed zijn om lang verdrietig te zijn. Maar niets is minder waar.

Een verlies, op welke manier dan ook, heeft enorme impact op je leven. Het is heel verdrietig en het doet heel veel pijn. Geef jezelf de tijd om te wennen aan het nieuwe leven. Het verdriet mag er zijn.

 

Ze huilt maar ze lacht

Oei …. Afgelopen weekend keek ik een mooi televisieprogramma over oud-kandidaten van talentenshows. Daarin zong een van de deelnemers het liedje : ze huilt maar ze lacht. Dit liedje sloeg op haarzelf. Ze vertelde in het voorafgaande interview dat ze na het overlijden van haar moeder was doorgegaan en niet sprak over haar verdriet. Telkens als haar gevraagd werd hoe het met haar ging zei ze: “Goed hoor” en hup weer door. Terwijl het helemaal niet goed met haar ging. Ze hield haar masker op totdat het echt fout ging en zij letterlijk ziek werd van haar verdriet. 

Ik herkende haar situatie … ik deed ook lange tijd alsof alles “goed” ging, sprak niet of mondjesmaat over mijn verdriet totdat ik bij de huisarts terecht kwam, en die mij doorstuurde naar het ziekenhuis voor verdere onderzoeken. Uiteindelijk is gebleken dat uitgestelde rouw mijn klachten hadden veroorzaakt. Ik ben toen op zoek gegaan naar professionele hulp en heb die ook gelukkig gevonden. Waarna het beter met me ging. Ook die ervaring gaf mij een reden om te doen wat ik nu doe; mensen helpen die het moeilijk hebben na het overlijden van een dierbare. ❤️

Baby Loss Awareness Week

 

Vorige week was het Baby Loss Awareness Week. Een week waarin jaarlijks wereldwijd aandacht wordt besteed aan babysterfte.

Het bracht mij terug bij het verlies van mijn eigen baby. Maar ook bij wat het voor impact had op mijn andere twee kinderen en hoe wij ze dat moeilijke nieuws moesten vertellen.

Lees hieronder mijn verhaal;

Soms komt er een herinnering boven  op een moment waarop je het niet verwacht. Zo zat ik opeens weer in de familiekamer van het ZMC ruim 19 jaar geleden te wachten op onze familie die kwam met onze dochters van 4 en 2 om ze daar het moeilijke nieuws te vertellen dat hun babyzusje dood was. Totaal onvoorbereid om dit soort nieuws te moeten brengen want toen wij die avond ervoor naar het ziekenhuis gingen was er geen sprake van deze komende gebeurtenis.

 

Hoe vertel je een jong kind over de dood …. ? 

In kindertaal maar wel met de duidelijkheid dat dood echt dood is. Niet dat iemand heel lang gaat slapen want dat zou angst voor het slapengaan kunnen geven. Maar ja wat is dan dood zijn in de beleving van een jong kind ?

 

De raderen bij onze oudste dochter begonnen te draaien toen ik het haar ging vertellen. 

Ik zie nog haar gezichtje. (De foto hiervan staat op mijn netvlies) Ik zit daar met de baby op schoot als zij met onze familie binnenkomen, de oudste komt meteen op me af. De jongste loopt naar papa. “Ohhhh de baby is geboren mama, zegt ze” “Ja lieverd de baby is geboren, maar er is iets heel ergs gebeurd. De baby is helaas dood gegaan”.  Het is even stil. “Kan ik dan niet met haar spelen ?” “Nee lieverd helaas niet. De baby kan geen ademhalen zoals wij allemaal. Als je dood bent kun je helemaal niets.” 

Je ziet haar denken … samen met haar zusje gingen we op het bed zitten om de baby te bekijken. De baby op een kussen en de zusjes er om heen gingen kijken, voelen en luisteren. Luisteren naar haar hartje wat niet klopte. Naar de ademhaling die zij niet hoorden en voelden. Sokjes gingen uit, teentjes werden geteld, kusjes werden gegeven, vragen werden gesteld …. 

 

Kinderen die zo jong zijn kennen het begrip dood (nog) niet en wat voor emoties daarmee gepaard kunnen gaan.  Onze oudste dochter zei vaak “Mama jullie huilen met je ogen, maar ik huil met mijn hartje” en kwam eerst met papieren zakdoekjes aan lopen later werden dat theedoeken (want jullie huilen zoveel dan blijf ik lopen, zei ze). En bouwde wel een emotioneel muurtje om zich heen. En de jongste voelde zo duidelijk aan dat er “iets” was. Ze kon dat moeilijk onder woorden brengen natuurlijk maar ze kreeg wel uit het niets last van driftbuien, ging op de grond zitten/liggen, wilde niet getroost of gekalmeerd worden.  We moesten haar dan echt met rust laten en na een tijdje werd ze weer rustig. En kwam ze vanzelf weer naar ons toe. 

 

Zo klein als ze waren het heeft enorm veel impact op hun leven gehad. 

 

“Alsof je heel lang buiten hebt gespeeld ?”

Kinderen die zo jong zijn, zijn zo puur en bewegen mee met alles wat er gebeurt. 

Het moment dat hun zusje thuis opgebaard kwam te liggen in een mandje in haar kamertje moesten we de meiden wel voorbereiden dat ze heel erg koud zou aanvoelen, we wilden niet dat ze zouden schrikken. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was zei de oudste “Ohhh alsof je heel lang hebt buiten gespeeld?” “Ja … ja precies zo voelt dat” zei ik enigszins verbaasd maar ook opgelucht over deze simpele uitleg van haar. 

En er was geen enkel probleem voor de zusjes om hun babyzusje haar haartjes te kammen, kusjes te geven en gewoon bij haar op haar kamertje te zijn. 

Geen woord voor verlies

 

Iemand die zijn of  haar partner verliest, noem je een weduwnaar of weduwe.

Iemand die zijn of haar ouder(s) verliest, noem je een wees.

Maar hoe noem je iemand die zijn of haar kind, of broer of zus verliest ?

 

Niet overal is een naam voor, maar verdriet is er wel. Kijk maar eens goed om je heen. Je kent vast wel iemand die zoiets heeft meegemaakt. Je hoeft niet perse iets te zeggen want heel vaak weet je er de woorden niet voor, maar een klein gebaar, een hand op iemands schouder of een vriendelijke blik, dat is al genoeg.